วิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ 12 วิชา (พร้อมหลักสูตร)

วิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ 12 วิชา เป็นวิชาพิเศษที่ลูกเสือวิสามัญและเนตรนารีวิสามัญสามารถเลือกสอบได้ 11 วิชา และเมื่อลูกเสือวิสามัญได้รับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญอย่างน้อย 5 วิชา และผ่านการรับรองจากผู้กำกับลูกเสือวิสามัญจะได้รับสิทธิในการประดับเครื่องหมายวชิราวุธ

โดยทั้ง 12 วิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ประกอบด้วย วิชาการลูกเสือ วิชาเดินทางไกลและอยู่ค่ายพักแรม วิชาโครงการ วิชาบริการ วิชาผู้ฝึกสอน วิชายิงปืน วิชาศิลปประยุกต์ วิชาปฐมพยาบาล วิชาอิเล็กทรอนิกส์ วิชาสังคมสงเคราะห์ วิชาขับรถยนต์ และเครื่องหมายวชิราวุธ

ซึ่งหลักสูตรและวัตถุประสงค์ของหลักสูตรของแต่ละวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญจะถูกระบุเอาไว้ใน ข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชาติ หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ฉบับที่ 15 พ.ศ. 2529

1. วิชาการลูกเสือ
2. วิชาเดินทางไกลและอยู่ค่ายพักแรม
3. วิชาโครงการ
4. วิชาบริการ
5. วิชาผู้ฝึกสอน
6. วิชายิงปืน
7. วิชาศิลปประยุกต์
8. วิชาปฐมพยาบาล
9. วิชาอิเล็กทรอนิกส์
10. วิชาสังคมสงเคราะห์
11. วิชาขับรถยนต์
12. เครื่องหมายวชิราวุธ

วิชาการลูกเสือ

หลักสูตรวิชาพิเศษวิชาการลูกเสือ

1. ได้รับการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับลูกเสือขั้นพื้นฐาน ประเภทลูกเสือสำรองหรือลูกเสือสามัญ อย่างใดอย่างหนึ่ง

2. ได้ทดลองปฏิบัติหน้าที่ผู้กำกับลูกเสือสำรองหรือลูกเสือสามัญ ในกองลูกเสือเป็นที่พอใจของหัวหน้าผู้กำกับลูกเสือในกองนั้นๆ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 เดือน

วิชาเดินทางไกลและอยู่ค่ายพักแรม

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาเดินทางไกลและอยู่ค่ายพักแรม

เดินทางไกลไปกับลูกเสือวิสามัญเป็นเวลา 4 วันติดต่อกัน (อยู่ที่ค่ายพักแรม 3 คืน) หรือทางไกลไปกับลูกเสือวิสามัญ 2 ครั้ง แต่ละครั้งใช้เวลา 48 ชั่วโมง โดยอยู่ค่ายพักแรม 2 คืน ไม่นับเวลาเดินทางไปและกลับ การเดินทางไกลดังกล่าว ลูกเสือจัดการเอง​ โดยตลอด ทั้งนี้ ด้วยความเห็นชอบของผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ การเดินทางไกลและแรมคืน ต้องได้มาตรฐานสูง การเดินทางไกลจะไปทางบกหรือทางน้ำ ภายในประเทศหรือต่างประเทศก็ได้

ต้องแสดงว่าในการเดินทางต้องใช้ความอดทน การพึ่งตนเอง ความคิดริเริ่ม ความมานะและการเป็นผู้นำ กับต้องทำสมุดปูมรายงานการเดินทางยื่นต่อผู้กำกับลูกเสือวิสามัญด้วย

วิชาโครงการ

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาโครงการ

1. เลือกวางโครงการและสละเวลาทำงานตามโครงการอย่างน้อย 6 เดือน และบันทึกกิจกรรมต่าง ๆ ไว้ด้วย ให้เสนอรายงานความก้าวหน้าตามโครงการต่อผู้กำกับลูกเสือวิสามัญอย่างน้อย 3 ครั้ง พร้อมทั้งบันทึกกิจกรรมต่างๆ และอาจ เสนอแผนภูมิแผนที่ประกอบด้วยก็ได้

2. โครงการหมายถึงงานที่จัดทำขึ้นเองโดยใช้ทักษะ มีผลใช้ประโยชน์ได้ลูกเสือเป็นผู้เลือกเอง ลูกเสือเลือกเรื่องใดจะต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้กำกับลูกเสือวิสามัญก่อน

3. เมื่อลูกเสือได้ปฏิบัติสำเร็จตามโครงการแล้ว ให้แสดงผลงานว่าได้มาตรฐานและเป็นที่พอใจ - ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ

วิชาบริการ

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาบริการ

1. ทำหน้าที่พี่เลี้ยงของลูกเสือวิสามัญที่เข้าใหม่

2. ทำหน้าที่เป็นกรรมการของกอง

3. บำเพ็ญประโยชน์ต่อกองลูกเสือของตนไม่น้อยกว่า 9 ครั้ง

4. บำเพ็ญประโยชน์ต่อกองลูกเสืออื่นไม่น้อยกว่า 6 ครั้ง

5. บำเพ็ญประโยชน์ต่อชุมชนไม่น้อยกว่า 3 ครั้ง

วิชาผู้ฝึกสอน

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาผู้ฝึกสอน

1. ผ่านการฝึกอบรมขั้นความรู้เบื้องต้น (B.T.C.) ประเภทใดประเภทหนึ่งของหลักสูตรลูกเสือสำรอง สามัญ สามัญรุ่นใหญ่

2. สามารถทำการสอนวิชาลูกเสือตามประเภทที่ตนรับการอบรมมาแล้วอย่างน้อย 2 วิชา

3. ได้ทำการสอนเป็นที่พอใจของผู้กำกับกองนั้นๆ เป็นเวลา 3 เดือน โดยให้สอนอย่างน้อย 2 วิชา วิชาละ 3 ครั้ง

วิชายิงปืน

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชายิงปืน

1. รู้จักกฎแห่งความปลอดภัยเกี่ยวกับการยิงปืนว่าต้องมาก่อนอื่นใดรู้จักส่วนต่างๆ ของปืนและวิธีใช้ การรักษา และการทำความสะอาด

2. แสดงเป้าตามกำหนดที่ยิงได้ด้วยตนเองภายใน 6 สัปดาห์ที่แล้ว สำหรับการทดสอบได้ทำแต้มไม่น้อยกว่าที่กำหนดไว้ เป้าที่ยิงจะต้องได้รับการรับรองจากผู้สอนตามที่ได้รับแต่งตั้งไว้

3. ภาคปฏิบัติการยิงปืน ใช้ปืนยาวอัดลมและปืนไรเฟิลลูกกรด

   • ก. ปืนยาวอัดลม ระยะยิง 25 ฟุต ท่ายิง ท่านอน ท่านั่ง ท่ายืน ท่าคุกเข่า ใช้เป้ามาตรฐานของ เอ็น.อาร์.เอ. ชนิดเป้าละ 5 ตาวัว ยิงตาวัวละ 5 นัด รวมยิงท่าละ 25 เม็ด กำหนดเวลายิงนัดละ 1 นาที การตัดสิน โดยนับเป้าตาวัวที่ได้แต้มต่ำที่สุดและแต้มต่ำสุดของแต่ละเป้าตาวัวต้องไม่ต่ำกว่า

     • ท่านอน 40 แต้ม

     • ท่านั่ง 35 แต้ม

     • ท่าคุกเข่า 35 แต้ม

     • ท่ายืน 30 แต้ม

   • ข. ปืนไรเฟิลลูกกรด ระยะยิง 50 ฟุต ท่ายิง ท่านอน ท่านั่ง ท่าคุกเข่า ท่ายืนใช้เป้ามาตรฐานของ เอ็น.อาร์.เอ. ชนิดเป้าละ 5 ตาวัว ยิงตาวัวละ 2 นัด รวมยิงท่าละ 10 นัด กำหนด-เวลายิง นัดละ 1 นาที
     การตัดสิน โดยนับเป้าตาวัวที่ได้แต้มต่ำที่สุดและแต้มต่ำที่สุดของแต่ละเป้าตาวัว ต้องไม่ต่ำกว่า

     • ท่านอน 16 แต้ม

     • ท่านั่ง 14 แต้ม

     • ท่าคุกเข่า 14 แต้ม

     • ท่ายืน 12 แต้ม

4. ลักษณะปืนที่ใช้ในภาคปฏิบัติ

   • ก. ปืนที่ใช้ห้ามติดศูนย์กล้อง

   • ข. การบรรจุกระสุน ใช้บรรจุยิงทีละ 1 นัด

5. ต้องทำการสอบข้อเขียนได้ไม่ต่ำกว่า 80% และภาคปฏิบัติได้แต้มไม่ต่ำกว่าที่กำหนดไว้

หมายเหตุ: การยิง ต้องยิงตามลำดับท่า

วิชาศิลปประยุกต์

หลักสูตรวิชาศิลปประยุกต์ ให้เลือกปฏิบัติ 5 ข้อ ใน 9 ข้อ จนเป็นที่พอใจของผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ

1. สามารถออกแบบตัวอักษรชนิดต่างๆ ที่ใช้ในงานพาณิชยศิลป์ตามความเหมาะสมของการโฆษณาประกอบการใช้สีจำนวน 2 ภาพตามขนาดและข้อความตามที่ผู้กำกับกำหนด

2. สามารถออกแบบปกหนังสือและปกงานพิมพ์ต่างๆ จำนวน 2 ภาพ ตามขนาดและข้อความที่ผู้กำกับกำหนด

3. สามารถเขียนภาพประกอบเรื่อง ตามจินตนาการและความรู้สึกด้วยวิธีการต่างๆ และเครื่องมือต่างๆ เช่น ดินสอ สีเมจิก ฯลฯ จำนวน 2 ภาพ ตามขนาดที่ผู้กำกับกำหนด

4. สามารถเขียนภาพการ์ตูนเกี่ยวกับลูกเสือด้วยลายเส้น สีเดียวและหลายสี อย่างละ 1 ภาพตามขนาดที่ผู้กำกับกำหนด

5. สามารถออกแบบเครื่องหมาย สัญลักษณ์ สื่อความหมาย หรือรูปแบบประกอบตัวอักษรที่เกี่ยวกับลูกเสือ หรือเอกลักษณ์ของไทย จำนวน 2 ภาพ ตามขนาดที่ผู้กำกับกำหนด

6. สามารถสร้างรูปจำลอง การจัดตกแต่งสวนและบริเวณ โดยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างวัสดุและสิ่งของ เพื่อนำมาตกแต่ง ปฏิบัติการขนาดเล็กตามที่ผู้กำกับกำหนด

7. สามารถประยุกต์งานหัตถกรรมพื้นบ้าน หรือเครื่องใช้สอยในครัวเรือน ให้เกิดความเหมาะสมกับสังคมปัจจุบัน ตาที่ผู้กำกับกำหนด

8. สามารถปั้น ทำแม่พิมพ์ชิ้นและแม่พิมพ์ทุบ และการหล่อด้วยปูนปลาสเตอร์ เป็นเครื่องเล่นเครื่องประดับ อาคารบ้านเรือนได้ จำนวน 2 ชิ้น ด้วยแม่พิมพ์ทุบ 6 ชิ้น และแม่พิมพ์ชิ้น 1 ชิ้น ตามที่ผู้กำกับกำหนด

9. สามารถทำภาพพิมพ์โดยการออกแบบ งานพิมพ์ แม่พิมพ์ การพิมพ์ แม่พิมพ์ไม้ การพิมพ์ แม่พิมพ์ผ้าไทย เทคนิคการทำแม่พิมพ์ด้วยน้ำยาไวแสง การถ่ายด้วยแสงแดด สปอทไลท์และแสงนีออน อย่างใดอย่างหนึ่ง 1 ชิ้น ตามขนาดและสีที่ผู้กำกับกำหนด

วิชาปฐมพยาบาล

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาปฐมพยาบาล มีวัตถุประสงค์ของหลักสูตรดังนี้

1. รู้และสามารถปฏิบัติตามหลักทั่วไปของการปฐมพยาบาล และ - ข้อควรจำของการปฐมพยาบาล

2. รู้และสามารถสาธิตเรื่องต่อไปนี้

   • วิธีการห้ามเลือด

   • วิธีแก้ไขอาการงัน (Shock)

   • วิธีการช่วยหายใจหรือผายปอด นวดหัวใจ

   • วิธีการขนเคลื่อนย้ายผู้ป่วย หรือผู้บาดเจ็บ

   • รู้จักอาการของเรื่องกระดูกหักในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

   • วิธีการเข้าเฝือกชั่วคราว

   • วิธีแก้บาดแผลมีพิษ

3. เรียนรู้ถึงโรคบางชนิดที่พบบ่อย ๆ ในการเข้าค่ายพักแรมงานชุมนุม และยาที่ใช้ในการรักษาอย่างสังเขป

4. การทดสอบวิชาปฐมพยาบาล ให้มีภาคปฏิบัติและทดสอบด้วย คือ สามารถปฏิบัติได้ สาธิตได้ จนเป็นที่พอใจของคณะกรรมการสอบ

วิชาอิเล็กทรอนิกส์

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาอิเล็กทรอนิกส์

1. สามารถเขียนวงจรเครื่องรับวิทยุ เอฟ.เอ็ม. อย่างง่ายและจัดทำเป็น (Printed Circuit) กับใส่อุปกรณ์ทุกอย่างให้เข้าที่ครบถ้วน และใช้เครื่องรับวิทยุที่สร้างขึ้นนั้นอย่างได้ผล

2. มีความรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์ที่เรียกว่า Integrated Circuit. (IC.) และสามารถนำไปใช้งานในเครื่องรับวิทยุ หรือเครื่องอุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ อย่างน้อย 1 อย่าง

3. สามารถติดตั้งเสาอากาศโทรทัศน์ เพื่อใช้กับเครื่องรับโทรศัพท์ขาวดำและสีโดยให้รับสัญญาณภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทุกสถานี

วิชาสังคมสงเคราะห์

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาสังคมสงเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ให้ลูกเสือวิสามัญมีความรู้และสามารถชี้แจงเรื่องราวตามหัวข้อต่อไปนี้ได้ดีพอสมควร

1. ปัญหาสังคม

2. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกรมประชาสงเคราะห์ และการสังคมสงเคราะห์

3. การสร้างความสัมพันธ์กับผู้รับการสงเคราะห์

4. บทบาทและหน้าที่ของงานประชาสงเคราะห์

5. การสงเคราะห์เด็กและบุคคลวัยรุ่น

6. การสงเคราะห์ครอบครัวคนชรา คนพิการ คนขอทาน และคนไร้ที่พึ่ง

7. การสงเคราะห์ผู้ประสบภัย

8. องค์การสังคมสงเคราะห์เอกชนกับงานสงเคราะห์ผู้ประสบภัย

9. การออกหน่วยช่วยเหลือผู้ประสบภัย

10. บทบาทและหน้าที่ของลูกเสือในสงเคราะห์ผู้ประสบภัย อัคคีภัย อุทกภัยและวาตภัย

11. การจัดที่พักชั่วคราวสำหรับผู้ประสบภัย

12. การรับบริจาคสิ่งของเหลือใช้สำหรับผู้ประสบภัย

วิชาขับรถยนต์

หลักสูตรวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ วิชาขับรถยนต์ มีวัตถุประสงค์ดังนี้

1. มีความรู้ ความสามารถในเรื่องต่อไปนี้

   • ก. ขับรถยนต์ได้

   • ข. ซ่อมเครื่องหรือข้อบกพร่องเล็กน้อย และเปลี่ยนยางรถยนต์ได้

2. สามารถผ่านการทดสอบและได้รับใบขับขี่รถยนต์จากกองทะเบียน กรมตำรวจ

3. รู้จักและสามารถปฏิบัติตามกฎจราจรได้

เครื่องหมายวชิราวุธ

หลักสูตรลูกเสือวิสามัญเครื่องหมายวชิราวุธ

1. ได้รับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญอย่างน้อย 5 วิชา

2. ผู้กำกับลูกเสือ หรือผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ รับรองว่าเป็นผู้ดำเนินชีวิตตามแบบลูกเสือและปฏิบัติตามคติพจน์ว่า “บริการ” โดยเคร่งครัด

3. เลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ผู้อำนวยการลูกเสือจังหวัด ผู้อำนวยการลูกเสืออำเภอ แล้วแต่กรณี เป็นผู้แต่งตั้งบุคคลที่มีคุณวุฒิเหมาะสมทำการสัมภาษณ์ เมื่อเห็นว่าเป็นผู้เหมาะสมก็ให้รายงานไปตามลำดับจนถึงคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติเพื่อขออนุมัติ